TEST PROTOKOLÜ VE KABUL ŞARTLARI

PRAXIS TEST PROTOKOLÜ-PXTP

  1. Test Protokolü Kabul Aşaması

1.1 PRAXIS Test Protokolüne göre, test almak için başvuracak adaylarda bazı özellikler istenir.

  • 1 Ocak 2002 veya öncesi bir tarihte doğmuş olmak (Yaş düzeltmesi kabul edilmeyecektir.)
  • Boy uzunluğu  

Erkek adaylarda

en az

1,65 m

Kadın Adaylarda

en az

1,58 m

  • Vücut ağırlığı

Erkek ve kadın adaylarda vücut kütle indeksi en az 21, en çok 26 olmalıdır. (ağırlık / boy2(m))

  • Konuşmada kekemelik, pelteklik ve tutukluk bulunmamak.

1.2 Sağlık Durumu

Program başvurusu yaparak, test aşamalarına kabul edilen adaylar, 02.06.2017 tarihli ve 30084 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Pilot Lisans Yönetmeliği (SHY–1)” nin 17. Maddesinde belirtilen, öğrenci pilot lisansı için başvuru koşullarının sağlaması gerekmektedir. Bunlardan önemli birisi olan, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) tarafından yetkilendirilen havacılık tıp merkezleri tarafından düzenlenmiş geçerli 1 inci sınıf sağlık sertifikası sahibi olması ve "sertifikada, tek pilota sertifikalı hava araçlarında sorumlu pilot olarak uçmalarına engel bir kısıtlama bulunmaması gerekir" şartı yerine getirilmelidir. Bu gereklilik, kabul test aşamalarında aranmaz, ama bütün testlerden geçerek, kabul aşamasına gelen adaylardan beklenir. Öte yandan, kabul testleri sırasında, adaylardan genel sağlık durumlarıyla ilgili sorunları bulunmadığına dair yazılı belge alınır. Bu belgede, ilaç kullanımından, protez ve çeşitli hastalıkların varlığına kadar bir takım sorulara yanıt verilmesi istenerek, kişi beyanı esas tutulur. Olası bütün sağlık sorunlarından veya hatalı beyandan aday sorumludur. Kabul testlerinin doğası gereği, genel sağlıklılık önemli bir konudur.

1.3 Başvuru sırasında istenen belgeler

a.2 adet fotoğraf

b. Nüfus Cüzdanı

c. Kabul testi ödendi dekontu

d. Kabul Testleri Kişisel Bildirim Formu (18 yaşını tamamlamamış adaylarda, noter onaylı veli muvafakati gereklidir)

1.4 Kabul testlerinin tarihleri ve yeri

Testler en az iki gün sürelidir ve arka arkaya, üniversitemiz olanaklarında, ilgili birim merkezinde gerçekleştirilecektir Buna istisna, testlerin pilotaj muayenesinin anlaşmalı hastanede yapılacak olmasıdır. Muayene, testlerin tamamlanmış olması ve test raporunun sunulması için zorunlu bir aşama değildir. Pilotaj eğitim programına başlayacak adayların tamamlaması gerekir.

Adayın, testler için ilk gün sabah 09:00’da test merkezinde kahvaltı yapmış şekilde bulunması gerekir. Geç gelenler, testlere alınmaz ve hakkını yitirir. Randevu alındığı hâlde, geç gelme, katılmama gibi durumlarda geri ödeme yapılmaz. Benzer şekilde, ödeme yaptığı halde aranan ön şartları taşımadığı görünen ve testleri olumlu olarak sonuçlanmayan adaylara geri ödeme yapılmaz. Sadece bir gurup için test başvurusu yapılabilir. Test günü süresince test merkezinde bulunmak gerekir. Öğleden sonraya kalan test modülleri olduğunda, öğlen yemeği sağlanır ve bu sırada bir saatlik dinlenme süresi verilir. Bunun dışında, modüller arasında 10-30 dakika aralıklar olabilir.

2. Testlerin Doğası ve İçeriği

Pilotaj öğrenci seçimi gerçekleştirilen testlerin önemli bir kısmı, elektronik ortamlar üzerindedir.

Bir bilgisayar ekranı ve klavye-fare kullanımı ile, standart kişilik testleri yanında, özel uygunluk testleri, algılama ve yoğunlaşma uygulamaları yapılır.

Yazılıma dayalı bu aşamaların yanı sıra, yine elektronik kontrollü olmak üzere bazı özel test ortamlarının kullanılmasıyla gerçekleştirilen testler ise, fiziksel yük içerir. Statik şartlarda gerçekleştirilen çoğu test, bu kez, dinamik ortamlarda oluşturulur ve tepkiler ölçülür. Bu yolla hava-uzay ortamına uyumluluk gözlenir. Bu tür testler hızlı ve kısa süreli olmalarına karşın, oldukça yoğun konsantrasyon gerektirebilir. Katılımcı adaylara, testler sırasında kullanmaları için özel giysiler verilir, ancak adayların kendi ayakkabılarını kullanmaları istenir (tercihan spor ayakkabısı).

Testlerde, İnsan cayroskopu, Hipobarik oda, uzay uyumsuzluğu simülatörü ve klostrofobi kafesi gibi fiziki ortamlar kullanılmaktadır. Adaylar, seçildikleri takdirde öğrencilik süresince de aynı ortamlarda gelişim eğitimlerine devam edecekler ve bunlara, hareketli uçuş simülatörleri ve acil durum simülatörleri eklenecektir. Pilotaj eğitiminde yüksek kaliteye önem verilmektedir ve bu nedenle seçim aşamaları son derece dikkatli ve titiz ortamlarda, çok deneyimli personel tarafından gerçekleştirilmektedir. Bu aşamalardan geçebilmiş her adayın şüphesiz, doğal bir övünme payı olacaktır. Öyle ki testlerde ilk girişinde olmak şartı ile ortalama %85 ve üzeri başarı elde edenler PPL(A) eğitimini %90 ve üzeri başarı elde edenler ise ATP(A) eğitimini burslu olarak alma şansına sahip olacaklardır.  

Aşağıda yer alan iki günlük test süreci aralıksızdır. Adayın herhangi bir günü veya aşamayı atlaması durumunda, başvuru süreci sona erer. 
PXTP
SÜRE
Min. % Başarı
Birinci Gün
Test ortamları ve şekilleri açıklama oturumu
30 dakika
N/A
PXTP-X
Kişilik testi
1 saat
OLUMLU
Standart Bilgi Aktarımı
15 dakika
N/A
PXTP-A1a
Özel Uyumluluk Test Ardışımı
30 dakika
60
PXTP-B1a
Görsel ve işitsel hafıza
30 dakika
70
PXTP-B1b
Algılama ve yoğunlaşma, Dikkat
PXTP-D1
Takım Çalışması ve Liderlik
45 dakika
OLUMLU
İkinci Gün
PXTP-K
Klostrofobi
30 dakika
90
PXTP-A1b
Düşük basınç ortamında Özel Uyumluluk Test Ardışımı
30 dakika
85
PXTP-C2
Dinamik ve uzay ortamında görsel ve işitsel hafıza, algılama ve yoğunlaşma, Dikkat
30 dakika
40
PXTP-C1
Uzay uyumsuzluğu
10 dakika
50
PXTP-DM
Stres altında karar verme
20 dakika
85
PXTP-INT
Sözlü görüşme
30 dakika
OLUMLU
 TOPLAM
06:00 saat
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

2.1 Test Blokları 
Uçak Pilotu Lisans Yönetmeliği (SHY–1) çerçevesinde, sağlık muayenesi sonucunda öğrencinin pilotluğa elverişsiz olması durumunda, diğer bütün gereklilikler yerine gelmiş olsa dahi ilgili bölüme kaydı yapılmayacaktır.

2.1.1 Test ortamları ve şekilleri açıklama oturumu

Adaylar, guruplar hâlinde bir oturum odasına alınarak, test sürecinin nasıl gelişeceği ve testlerin doğası, örnekleriyle yetkili bir kişi tarafından anlatılır. Bazı testlere ait video ve görsellerle tanıtım yapılır. Adayların üstlerini değiştirebileceği yerler gösterilir ve özel eşyaları emniyete alınır.

Adaylar, testler sırasında, üzerlerinde hiçbir elektronik ve/veya metal, sert malzemeden üretilmiş eşya, takı, saat vs. bulunduramaz. Bazı testlerde oksijen maskesi kullanılması gerekeceği için, makyaj uygulamış olanların temizlemesi istenir. Açıklama oturumu, en fazla 30 dakika sürer ve toplam puantaja etkisi yoktur.

2.1.2 Kişilik Testi PXTP-X

Kişilik testi, sonuçları uçuş psikoloğu tarafından değerlendirilen ve değişik test modüllerinden oluşabilen bir süreçtir. Hangi test modülünün kullanılacağına veya ekleneceğine test sırasında psikolog karar verir ve gerekiyorsa, test sonrasında sözlü görüşme yapabilir. Testler, elektronik ortamda yanıtlanan soruları içerebildiği gibi, doğrudan sözlü görüşme şeklinde olabilir. Kişilik test sonuçları olumlu görülmeyen adaylar, testlerin diğer aşamalarına kabul edilmez.

2.1.3 Standart Bilgi Aktarımı

Kişilik testi sonrasında Özel Uyumluluk Test Ardışımı içeriğini ilgilendiren 15 dakikalık standart bilgi aktarımı yapılır. Standart bilgi anlatımı sırasında aday, not alabilir ve bunları test bölgesine götürebilir. Bu anlatım sırasında verilen bilgilere dayanarak, PXTP-A1a testi içindeki bölümlerden birisine gereken yanıtların verilmesi gerekir.

2.1.4 Özel Uyumluluk Test Ardışımı PXTP-A1a

Özel Uyumluluk Test Ardışımı, 7 adet bağımsız test bloğundan oluşur ve statik ortamda, bilgisayar-fare yardımı ile yapılır.

  1. Aşama  Sözel İlişkilendirme
  2. Aşama  Sayısal İlişkilendirme
  3. Aşama  Matral İlişkilendirme
  4. Aşama  Görsel İlişkilendirme
  5. Aşama  Algoritmik İlişkilendirme
  6. Aşama  Mekanik İlişkilendirme
  7. Hafıza

Bu test ardışımında, her aşamada belli bir süre vardır ve adaydan hızlı olması beklenir. Her aşama için puanlama, (doğru yanıt sayısı/aşama için toplam saniye) olarak ölçülür. Adayın verilen zaman içinde bütün soruları yanıtlamaması durumda, (yanıtlanmış doğru yanıt sayısı/aşama toplam süre) hesaplanır. Aşamanın toplam süreden önce bitirilmesi durumunda bir sonraki aşamaya hemen geçilir.

Test toplam sonucu, % değer olarak hesaplanarak gösterilir. En az %60 başarı yüzdesi beklenir.

2.1.5 Görsel ve işitsel hafıza PXTP-B1a - Algılama ve yoğunlaşma, Dikkat PXTP-C1a

Görsel ve İşitsel hafıza test bloğu, Bilgisayar ekranı, kulaklık ve fare ve klavye kullanımı ile yapılan testlerden oluşur. 30 dakika süreli olup, adayların eş zamanlı olarak kısa dönem hafızaları ve dikkatlerini yoğunlaştırmalarını gözlemler. Bazı sorular sesli olarak gelirken, bölünmüş ekran üzerinde çeşitli görevlerin yerine getirilmesi istenir. Bu test bloğundan adayların en az %70 başarı elde etmeleri beklenir.

2.1.6 Takım Çalışması ve Liderlik PXTP-D1

En az iki, en çok dört aday, bir iletişim uzmanı eşliğinde test odasına alınır ve en fazla 45 dakika sürecek şekilde, odada bulunan çeşitli materyalin kullanılmasıyla bazı işleri gerçekleştirmeleri beklenir. Bu sırada, iletişim uzmanı tarafından, önceden belirlenmiş paternler eşliğinde takım çalışması becerileri, iletişim nitelikleri ve yönetim yatkınlıkları değerlendirilir. İletişim uzmanı, beher aday için OLUMLU ya da OLUMSUZ sonuç belirtir.

NOT: Sadece PPL/LAPL lisansı eğitimi için başvuran adaylar, bu teste katılmamayı tercih edebilirler.

2.1.7 Klostrofobi PXTP-K            

Klostrofobi testi, havacılık alanında uçucu personel olarak çalışacak her birey için son derece önemli bir testtir. Bu test çok basit şartlarda, 30 dakikalık sürede gerçekleştirilir. Aday, uyaranlardan izole edilmiş bir odada, aydınlatılmış bir kutu yapının içinde bağdaş kurar vaziyette oturtulur ve otuz dakika sonra çıkması istenir. Adayın kutudan ne kadar erken veya geç çıktığına göre puanlama yapılır. Adayın kutudan mümkün olduğu kadar 30 dakika süresine yakın bir anda çıkması beklenir. 26-34 dakika arası %100 puandır. 26 dakikadan aşağıya veya 33 dakikadan yukarıya doğru her dakika %2 kayıp anlamındadır. Kutu içinde 40 dakikayı aşan adaylar, başarısız kabul edilir ve test sonlandırılır.

2.1.8 Düşük basınç ortamında Özel Uyumluluk Test Ardışımı PXTP-A1b

En fazla üç aday ve bir operatör olmak üzere hipobarik odaya alınan adaylar, dakikada 1000-1500 feet olacak şekilde önce oksijen solumayla 10.000 feet irtifaya tırmandırılır. Bu irtifaya varıldığı zaman oksijen maskeleri çıkartılır ve PXTP-A1b protokolü başlatılır. Adaylar, vital bulguları açısından sürekli gözlenir. Adaylar önlerinde bulunan bilgisayar ekranı ve fare yardımıyla,

  1. Aşama  Sözel İlişkilendirme
  2. Aşama  Sayısal İlişkilendirme

Testlerini yapar. Belli bir sürede yapılması gereken bu testlerin tamamlanmasıyla birlikte, irtifa 15.000 feet’e yükseltilir ve adaylar bu kez,

  1. Aşama  Görsel İlişkilendirme
  2. Aşama  Algoritmik İlişkilendirme
  3. Aşama  Hafıza

Testlerini gerçekleştirir. Yine süreye bağlı bu testlerin tamamlanmasıyla birlikte adaylar, oksijen soluyarak 9.000 feet’e alçaltılır ve daha sonra normal solumayla, yer seviyesine gelir. Toplam 30 dakika süren bu test sırasında, oda içindeki operatör dışında, bir hava-uzay hekimi hazır bulunur. Test sırasında, adaylar doğrudan gözlemlenir ve devam edemeyeceğine karar verilenlerin testi durdurulur. Adayların testlerden %85 başarı elde etmiş olması beklenir.

NOT: Sadece PPL/LAPL lisansı eğitimi için başvuran adaylarda bu testin tamamı, isteğe bağlı olarak, en fazla 10.000 feet irtifada uygulanır.

2.1.9 Dinamik ve uzay ortamında görsel ve işitsel hafıza, algılama ve yoğunlaşma - Dikkat PXTP-C2

Dinamik testlerde adaylar, bu test bloğu için özel hazırlanmış çeşitli aletlerin yardımı ile test edilir. Tıpkı statik testlerde olduğu gibi, bilgisayar ekranından faydalanılır. Adaylar, dinamik test sırasında üç gimballi, random hareket ortamına sahip bir insan cayroskopu içine emniyetle yerleştirilir ve bir ellerinde her yöne hareketli oyun çubuğu, diğer ellerinde ileri geri hareketli hızlandırıcı olduğu hâlde, ekranda beliren görevleri yaparlar. Kumanda çubukları üzerinde bulunan çeşitli düğmeleri, gerektiği yerlerde kullanırlar. Sorular; sesli ve görüntülü olarak gelir, ancak bütün test boyunca aday, ekranda bulunan bir imleci, sürekli hareket durumundaki bir hedefin üzerinde tutmak zorundadır. Test önce, adayın kumandaları öğrenmesi için bir dakikalık deneme süresi verir, daha sonra test başlar. Aday bütün testi, bulunduğu sandalyeye bağlı olarak hareketsiz şekilde bitirir. Ardından, sandalye her yönde hareket etmeye başlar ve aday benzer bir testi tekrar eder. Yaklaşık 25-30 dakika süren test sonucunda adayın en az %40 başarı elde etmesi beklenir. Bu testin Hava Kuvvetleri Uçucu Personeli için uygulamasında, başarının en az %50 olması gerekir. Sorular, görüntülü olduğu kadar, sesli şekilde de gelmektedir ve adayın çok yüksek konsantrasyonunu gerektirir.

2.1.10 Uzay Uyumsuzluğu PXTP-SD

Uzay uyumsuzluğu testi, fiziksel sonuçları olabilen bir test aşamasıdır. 10 dakika süreli olan bu testte adaylar, mide bulantısı ve kusma durumu yaşayabilir. Testin amaçlarından birisi, kusma durumunun olup olmadığını anlamak olduğu için eğer böyle bir durum oluşursa, test sonlandırılır. Bu test sırasında kusan adaylar, bir süre dinlendirilir ve tekrar denemelerine izin verilir. Tekrar kusma olursa, test sonlandırılır ve aday başarısız kabul edilir. Diğer taraftan adaydan, test süresince bazı görevleri yine bilgisayar ekranı üzerinde yerine getirmesi beklenir ve en az %50 başarı gereksinimi vardır. Bazı adaylar, bu testte başarılı olabilmek için, mide bulantısı önleyici ilaçlar kullanmaktadır, ancak bu ilaçların kullanımı, içerdikleri kimyasallar nedeniyle bu testin görevlerinde başarısızlığa neden olduğu gibi, özellikle hipobarik oda testleri ve diğer zorlayıcı mental testlerde sonuçları ciddi şekilde olumsuz etkilemekte, adayın başarısız olmasına neden olmaktadır.

2.1.11 Stres altında karar verme PXTP-DM

Stres altında karar verme testleri, uzay uyumsuzluğu testleri ile aynı ortamda gerçekleştirilir. Uzay uyumsuzluğu testini tamamlayan aday, hemen ardından bu test bloğuna alınır ve çeşitli senaryolarda karar verme düzenleri gözlemlenir. En çok 20 dakika süren bu test sonunda adayın en az %85 başarılı olması beklenir.

2.1.12 Sözlü görüşme PXTP-INT

Sözlü görüşme aşaması, tamamen PRAXIS test komisyonunun tasarrufunda bir aşamadır ve alınmış sonuçların değerlendirilmesi sonucu, uçuş psikoloğu ve/veya uçuş hekiminin inisiyatifi ile yapılır veya yapılmaz. Sözlü görüşme yapılmasına karar verilmiş adaylara, OLUMLU veya OLUMSUZ sonuç belirtilir.

2.2 Sonuçların açıklanması

Test sonuçları, testlerin tamamlanmasının ardından derhal yayınlanır.

Aday testleri tamamladıktan sonra (kısmen tamamlamış olanlar hariç), kendilerine, test sonucu, Bütün testlerin sonuçların tek tek yüzde olarak listelendiği bir yazıyla OLUMSUZ olarak bildirilir. OLUMLU test sonuçları için adaya rapor kağıdı verilmez, sözlü olarak tebliğ edilir. Adaylara testlerin hangi aşamasında, ne tür hatalar yaptığına dair bilgi verilmez. Sonuç kağıdı, test ayrıntıları, görüşme tutanakları vb. gizli niteliklidir ve sadece uçuş hekimi ile uçuş psikoloğu görebilir. Adayın yazılı isteği olmadığı sürece, üçüncü kişilerle paylaşılmaz, yayınlamaz. Buna istisna, ileri zamanlarda, olası kaza kırım durumlarında, resmi otoritenin talebi ile mahkeme kararına bağlı talepler ve bilimsel çalışmalarda, sadece istatistiki kapalı verinin sağlanmasıdır.

Aday, OLUMLU ya da OLUMSUZ test sonuçlarının bir “kurumla” paylaşılmasını istemesi durumunda, ilgili formu doldurup imzalar ve sonuç belgesi, formda belirtilen kurum adresine veya elektronik postasına yollanır. Kişilerle paylaşım yapılmaz.

NOT: Sadece PPL/LAPL lisansı eğitimi için başvuran ve bazı test aşamalarından kendi istekleri ile muaf olmuş adayların test sonuçları, üçüncü kişilerle paylaşılmaz ve başka kurumlarda uçuş eğitimi amaçlı belge olarak gösterilemez.

3.TESTLERİN TEKRAR ALINMASI

Testlerde bir nedenle başarısız olmuş adaylar (kişilik testinden olumsuz sonuç alanlar dışında), testleri tekrar alabilir. Tekrar test alımlarında kişilik testi uygulanmaz. Önceki test sonucu geçerlidir. Test tekrarı isteyen aday, son test tarihinden sonraki 20 gün içinde tekrar test için kabul edilmez.

4. TESTLERİN REVİZYONU

Halihazırda kullanılan PRAXIS TEST PROTOKOLÜ, Revizyon 0 olarak işaretlenmiş ve ana yazılım tabanı için uluslar arası seri numarası alınmış, kapalı, kilitli, online erişimi olmayan bir işletim döngüsüdür. Test içeriğinde kullanılan tesisat, benzer şekilde kayıtlı, tescilli olup, bunlarda gerçekleşecek değişiklikler ve/veya değişikliklerle, protokolün kendisinde yapılacak düzenlemeler ve yazılım değişiklikleri, revizyon kodlarıyla yayınlanacaktır. Buna istisna, test blokları içinde yer alan soruların çeşitlenmesi ve bir banka içinde çoğalmasıdır. Aynı şekilde, sonuçların gösterdiği istatistikler eşliğinde, testlerin soru içerikleri değişebilir veya gelişebilir. Bunlar için revizyon yayınlanmaz. Testlerin benzeri şekilleri ve sorular, hiçbir medyada yayınlanmaz. Testlere katılmış kişilerin bu yönlü çabaları olması durumunda, FSEK gereği yasal yollara başvurulur ve test içeriği değiştirilir. Test protokolünün bütün hakları ELBA Havacılık Tic. Ltd. Şti aittir.